Chỉ trong chưa đầy hai tuần của tháng 3/2026, thị trường xăng dầu trong nước liên tục đảo chiều theo nhịp biến động dữ dội của thế giới. Từ đợt tăng nóng đầu tháng, đến cú giảm sâu ngày 11/3 và nhịp tăng mạnh trở lại vào ngày 19/3, giá xăng dầu đã tạo áp lực lớn lên chi phí vận tải, sản xuất và tiêu dùng.
Những ngày đầu tháng 3, thị trường năng lượng thế giới rơi vào trạng thái căng thẳng khi giá dầu leo thang mạnh. Theo ghi nhận của 24h, rạng sáng 10/3, dầu WTI có lúc giảm về 88,35 USD/thùng sau một phiên biến động rất mạnh, cho thấy thị trường toàn cầu rung lắc dữ dội chỉ trong thời gian ngắn. Cùng thời điểm, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 36/NQ-CP ngày 6/3/2026, cho phép cơ quan điều hành chủ động điều chỉnh giá xăng dầu khi giá cơ sở của một mặt hàng phổ biến tăng từ 7% so với kỳ công bố liền trước, nhằm ứng phó khẩn cấp với biến động từ xung đột Trung Đông.
Sau giai đoạn tăng nóng, thị trường trong nước ghi nhận một đợt hạ nhiệt rất mạnh vào ngày 11/3. Theo thông báo chính thức của Bộ Công Thương, từ ngày 11/3/2026, xăng E5RON92 được điều chỉnh xuống tối đa 22.951 đồng/lít, RON95-III còn 25.240 đồng/lít, dầu diesel còn 26.470 đồng/lít, dầu hỏa còn 24.419 đồng/lít và dầu mazut còn 19.001 đồng/kg. Đây là một trong những kỳ giảm sâu hiếm thấy, với biên độ giảm 13,32% đối với RON95-III và tới 24,60% đối với dầu hỏa. Bộ Công Thương cũng cho biết nếu không chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá, giá cơ sở ngày 11/3 của RON95-III có thể lên 29.240 đồng/lít, còn diesel lên 31.470 đồng/lít.
Tuy nhiên, mặt bằng giá thấp này không duy trì được lâu. Theo VietnamNet, ngay trong đêm 10/3, trước kỳ giảm sâu ngày 11/3, giá xăng RON95-III từng được điều chỉnh tăng lên 29.120 đồng/lít, còn E5 RON92 lên 26.570 đồng/lít. Điều này phản ánh rõ độ nhạy của thị trường trong nước trước các cú sốc giá quốc tế và cũng cho thấy hoạt động điều hành trong giai đoạn này diễn ra với tần suất dày hơn bình thường.
Đến kỳ điều hành tối 19/3, giá xăng dầu lại bật tăng mạnh trở lại. Theo VnExpress, từ 23h ngày 19/3, xăng RON95-III tăng thêm 5.120 đồng/lít lên 30.690 đồng/lít, còn E5 RON92 tăng 4.670 đồng/lít lên 27.170 đồng/lít. Các mặt hàng dầu cũng tăng mạnh, với diesel lên 33.420 đồng/lít, dầu hỏa lên 35.920 đồng/lít và mazut lên 22.180 đồng/kg. Sau điều chỉnh, RON95-III lên mức cao nhất kể từ tháng 7/2022, trong khi dầu hỏa và mazut lập vùng giá cao kỷ lục nhiều năm.
Nguyên nhân chính của đợt tăng ngày 19/3 tiếp tục đến từ diễn biến căng thẳng tại Trung Đông và rủi ro nguồn cung qua eo biển Hormuz. Bộ Công Thương, theo trích dẫn của VnExpress, cho biết trong kỳ điều hành từ 12-19/3, giá xăng RON95 thành phẩm tăng 16,4% lên 150,4 USD/thùng; dầu diesel tăng 18,6%; dầu hỏa tăng 28,8%; mazut tăng 13,1%. Để kìm đà tăng, liên Bộ tiếp tục chi Quỹ Bình ổn giá, trong đó diesel được chi 4.000 đồng/lít, còn xăng, dầu hỏa và mazut được chi 3.000 đồng/lít hoặc kg. Nếu không dùng quỹ, giá RON95-III kỳ này có thể lên tới 33.690 đồng/lít.
Nhìn tổng thể, chuỗi điều chỉnh từ ngày 10 đến 19/3 cho thấy thị trường xăng dầu Việt Nam đang chịu tác động trực tiếp và gần như tức thời từ biến động quốc tế. Việc giá xăng dầu tăng sốc rồi giảm sâu và nhanh chóng bật tăng trở lại không chỉ gây khó cho công tác dự báo, mà còn tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp vận tải, logistics, sản xuất công nghiệp và chi tiêu của người dân. Trong ngắn hạn, dù cơ chế điều hành và Quỹ Bình ổn giá tiếp tục đóng vai trò giảm sốc, thị trường được dự báo vẫn còn biến động mạnh nếu căng thẳng địa chính trị và rủi ro nguồn cung chưa hạ nhiệt rõ rệt.